بلاگ, پزشکی, ریه

آشنایی با بیماریهای دستگاه تنفسی، علائم و درمان آنها

دکتر ریه بندرعباس

انسداد مزمن ریوی چیست و درمان آن چگونه است؟

بیماری انسداد مزمن ریوی

بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD)، یک بیماری ریوی است که در آن مسیرهای هوایی باریک و آسیب دیده شده و از ترشحات پر می‌شوند. این امر موجب سختی تنفس و کاهش میزان جریان هوا در مسیرهای تنفسی افراد مبتلا می‌گردد. بیماری COPD می‌تواند یک بیماری جدی باشد.”برونشیت مزمن” و یا “آمفیزم” انواعی از بیماری انسداد مزمن ریوی می‌باشند.

 

علل و منشاء بیماری انسداد مزمن ریوی از کجاست؟

مهمترین عامل ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریوی سیگار کشیدن می‌باشد. مصرف سیگار علت ۸۰ تا ۹۰ درصد (موارد) بیماری می‌باشد (حتی افراد سیگاری که در حال حاضر سیگار نمی‌کشند).

در برخی از موارد COPD می‌تواند ناشی از یک اختلال مادرزادی باشد.

دکتر ریه بندرعباس

سایر عوامل موثر در افزایش ریسک ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریوی عبارتند از:

  • سن
  • سابقه خانوادگی
  • سابقه عفونت‌های تنفسی درمان نشده در کودکی
  • آلودگی هوا
  • تماس‌های شغلی (زغال سنگ، پنبه، غلات)
  • وزن بالا

 

علائم و نشانه‌های ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریوی چیست؟

  • سرفه و تولید خلط
  • صداهای اضافی ریه مثل ویز هنگام تنفس
  • تنگی نفس شدید عمدتاً در حالت فعالیت
  • تنفس‌های تند و کوتاه
  • تنگی نفس حین غذا خوردن

افراد مبتلا به COPD ، در ریسک بالاتری برای ابتلا به سایر عفونت‌های دستگاه تنفسی مانند پنومونی و یا بیماری‌های قلبی قرار دارند.  

 

راههای تشخیص بیماری انسداد مزمن ریوی چیست؟

  • تاریخچه بیماری و شرح حال بیمار
  • تست‌های عملکرد ریه مانند اسپیرومتری و عکس قفسه سینه
  • در صورت نیاز و تشخیص پزشک ، سی تی اسکن از ریه‌ها
  • در برخی از موارد الکتروکاردیوگرام (ECG ) جهت سنجش کارایی قلب نیز انجام می‌گردد.

 

درمان بیماری انسداد مزمن ریوی چیست؟

معمولا درمان بیماری انسداد مزمن ریوی مادام العمر می‌باشد.

۴روش درمانی برای  COPD وجود دارد که بسته به صلاحدید پزشک معالج از یک یا چند روش بطور همزمان استفاده می‌شود:

درمان دارویی: اسپری‌های استنشاقی، آنتی بیوتیک‌ها و داروهای خوراکی مثل کورتون‌ها از جمله درمان‌های دارویی در بیماران می‌باشند.

اکسیژن درمانی: درصورتی که بیماری رو به وخامت گذارد و سطح اکسیژن خون کاهش یابد، ممکن است پزشک معالج توصیه به اکسیژن درمانی نماید.

بازتوانی دستگاه تنفسی: در این اقدام درمانی تمریناتی جهت تسهیل تنفس و کاهش علائم بیماری به بیماران آموزش داده می‌شود.

جراحی: در موارد نادری از بیماری آمفیزم، فرم شدید بیماری  COPD، بافت‌های تخریب شده ریه‌ها توسط جراحی برداشته می‌شوند.

 

سایر اقداماتی که به کنترل بیماری و کاهش شدت علائم کمک می‌کنند عبارتند از:

  • ترک سیگار، مؤثرترین اقدام برای پیشگیری و کند کردن روند بیماری می‌باشد. (ترک سیگار و مصرف اکسیژن که به تجویز پزشک صورت می‌‌گیرد طول عمر بیمار را زیادتر خواهد کرد.)
  • درصورتی که بیمار دچار افزایش وزن می‌باشد، به وزن مناسب برسد و چنانچه بیمارکاهش وزن داشته، با دریافت غذای پرکالری به وزن مناسب دست یابد.
  • مصرف کافی مایعات بسیار کمک کننده می‌باشد: نوشیدن مایعات باعث رقیق شدن خلط و ترشحات می‌شود و تخلیه ترشحات براحتی صورت می‌گیرد.
  • استرس و اضطراب کنترل شود: برای مثال عوامل استرس زا می‌توانند دوره‌های سرفه را افزایش دهند.
  • انجام واکسیناسیون (آنفلوانزا): این اقدام به حفظ سلامتی بیمار کمک شایانی می‌نماید، چراکه سرماخوردگی و آنفلوانزا می‌توانند ریه‌ها را درگیر کرده و در نتیجه تنفس سخت گردد.
  • مراجعات دوره‌ای منظم به مطب یا درمانگاه جهت بررسی ریه از اهمیت بالایی برخوردار است.
  • انجام تمرینات ورزشی ساده در هوای مناسب (نه گرم نه سرد) جهت تقویت عضلات تنفسی
  • جهت حفظ رطوبت محیط از بخور استفاده شود.

در صورت بروزعلائم زیر پزشک خود را مطلع سازید:

تغییر رنگ و تغییر در مقدار خلط، افزایش سرفه، افزایش خستگی، افزایش تنگی نفس، افزایش وزن، ورم اندام‌ها و تب